Λευκωσία, 23 Απριλίου 2026

Δρ. Αθηνά Μιχαηλίδου,

Υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας

Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας

 

Θέμα: Διαχείριση Καταγγελιών κατά Εκπαιδευτικών

 

Αναφορικά με το πιο πάνω θέμα, θέτουμε υπόψη σας μια ολοκληρωμένη πρόταση που αφορά στη θεσμοθέτηση ενός δίκαιου και αντικειμενικού Πρωτοκόλλου Διαχείρισης Καταγγελιών κατά Εκπαιδευτικών.

 

Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται μια ανησυχητική αύξηση ανυπόστατων ή/και κακόβουλων καταγγελιών, οι οποίες συχνά οδηγούν στην επαγγελματική εξουθένωση και τη δημόσια διαπόμπευση εκπαιδευτικών, πλήττοντας ανεπανόρθωτα το κύρος του Δημόσιου Σχολείου και των λειτουργών του. Η απουσία ενός σαφούς, ενιαίου και νομικά κατοχυρωμένου πλαισίου διαχείρισης αφήνει τους εκπαιδευτικούς εκτεθειμένους σε αυθαιρεσίες, ενώ παράλληλα διαταράσσει το παιδαγωγικό κλίμα στις σχολικές μονάδες. Την ίδια στιγμή, τέτοιου είδους καταγγελίες οδηγούν σε αχρείαστη ταλαιπωρία τις σχολικές μας μονάδες καθώς και σε απώλεια σημαντικού διοικητικού χρόνου ή/και σε απώλεια σημαντικού διδακτικού χρόνου.

 

Η πρόταση που ακολουθεί εστιάζει στους εξής κεντρικούς πυλώνες:

• -Στην προστασία της αξιοπρέπειας του εκπαιδευτικού μέσω της άμεσης απόρριψης ανώνυμων αναφορών.
• -Στην τήρηση της διοικητικής ιεραρχίας και της διαφάνειας στις διαδικασίες διερεύνησης.
• -Στη διασφάλιση του δικαιώματος υπεράσπισης και της νομικής κάλυψης των εκπαιδευτικών από το Κράτος.
• -Στην απόδοση νομικών ευθυνών σε περιπτώσεις αποδεδειγμένα ψευδών ή κακόβουλων καταγγελιών.

Θεωρούμε επιβεβλημένη την ενσωμάτωση προνοιών διαχείρισης καταγγελιών κατά εκπαιδευτικών στους Κανονισμούς Λειτουργίας των Σχολείων, ώστε να διασφαλιστεί ένα περιβάλλον εργασίας που διέπεται από το κράτος δικαίου και τον αμοιβαίο σεβασμό.

 

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για περαιτέρω διευκρινίσεις και συζήτηση επί του περιεχομένου του προτεινόμενου πρωτοκόλλου.

 

Μετά τιμής,

Η Πρόεδρος,                                                      Ο Γ. Γραμματέας,

 

 

Μύρια Βασιλείου                                                 Χάρης Χαραλάμπους

 

 

 

 

Πρωτόκολλο Διαχείρισης Καταγγελιών κατά Εκπαιδευτικών: Αρχές, Διαδικασίες και Εισηγήσεις

 

Η αύξηση των ατεκμηρίωτων καταγγελιών κατά εκπαιδευτικών επιβάλλει τη θεσμοθέτηση ενός ξεκάθαρου πλαισίου που να προστατεύει το κύρος του εκπαιδευτικού έργου και την αξιοπρέπεια των λειτουργών του. Σκοπός του παρόντος πρωτοκόλλου, είναι η διασφάλιση μιας δίκαιης, αντικειμενικής και διαφανούς διαδικασίας, μακριά από αυθαιρεσίες και δημόσιες διαπομπεύσεις. Η διαδικασία πρέπει να προστατεύει τα δικαιώματα όλων των εμπλεκόμενων μερών και να προάγει το παιδαγωγικό κλίμα της σχολικής μονάδας.

 

1. Βασικές Αρχές Διαχείρισης

Κάθε διαδικασία διερεύνησης πρέπει να διέπεται από τις εξής θεμελιώδεις αρχές:

• -Διαφάνεια: Σαφείς διαδικασίες, προσβάσιμες σε όλα τα μέρη, στο πλαίσιο της νομοθεσίας που αφορά στα προσωπικά δεδομένα (διοίκηση, εκπαιδευτικοί, γονείς).
• -Εμπιστευτικότητα: Προστασία προσωπικών δεδομένων και αποφυγή στιγματισμού κατά τη διάρκεια της έρευνας.
• -Αμεροληψία: Αξιολόγηση γεγονότων χωρίς προκατάληψη και βάσει τεκμηρίων. Ο ερευνών λειτουργός (π.χ. Διευθυντής ή Επιθεωρητής) δεν πρέπει να έχει οποιαδήποτε συγγενική ή προσωπική σχέση με τον καταγγέλλοντα ή τον καταγγελλόμενο.
• -Δικαίωμα Ακρόασης: Διασφάλιση της ευκαιρίας στον εκπαιδευτικό να εκθέσει τις απόψεις του πριν από οποιαδήποτε απόφαση.
• -Τήρηση Ιεραρχίας: Καμία καταγγελία δεν εξετάζεται αν δεν έχει ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διοικητική οδός.

 

2. Διαδικασία Υποβολής και Διερεύνησης

Α. Προϋποθέσεις Υποβολής

1. Επωνυμία: Ανώνυμες καταγγελίες δεν εξετάζονται.
2. Τεκμηρίωση: Η καταγγελία υποβάλλεται γραπτώς από τον γονέα/κηδεμόνα ή άλλο παραπονούμενο/η, είτε σε έντυπη μορφή είτε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, και πρέπει να περιλαμβάνει σαφή περιγραφή του περιστατικού, με αναφορά σε ημερομηνία, χρόνο, εμπλεκόμενα πρόσωπα και τυχόν διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία.
3. Υπεύθυνη Δήλωση: Ο καταγγέλλων υπογράφει ειδικό έντυπο, αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα της καταγγελίας και τις πιθανές νομικές συνέπειες σε περίπτωση ψευδούς αναφοράς.
4. Γνωστοποίηση δικαιωμάτων και διαδικασίας:  Ενημέρωση εκπαιδευτικών και γονέων για τα δικαιώματα του καθενός αλλά και νομικών συνεπειών των καταγγελιών τους. Ενημέρωση γονέων για τήρηση ιεραρχίας κατά τη διαδικασία καταγγελίας.
5. Ενημέρωση εμπλεκόμενου: Ο εμπλεκόμενος εκπαιδευτικός ενημερώνεται επίσημα για το περιεχόμενο της καταγγελίας και του παρέχεται η δυνατότητα να εκθέσει τις απόψεις του, είτε γραπτώς είτε προφορικώς.
6. Προσωπικά δεδομένα: Ρητή συμμόρφωση με ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων / GDPR. Τη διαχείριση των δεδομένων έχει ο ερευνών λειτουργός για διάστημα μέχρι την τελική απόφαση.

 

Β. Τήρηση Ιεραρχίας

Η διερεύνηση ξεκινά μόνο αν έχει τηρηθεί η σειρά:

1. Επικοινωνία με εκπαιδευτικό (προσπάθεια άμεσης επίλυσης).
2. Επικοινωνία με Διεύθυνση σχολείου.
3. Επικοινωνία με Οικείο Επιθεωρητή.
4. Επικοινωνία με Επαρχιακό Γραφείο Παιδείας.
5. Επικοινωνία με ΥΠΑΝ - Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης (ΔΔΕ).

 

Γ. Στάδια Διερεύνησης

• -Αρχική Αξιολόγηση: Η Διεύθυνση αξιολογεί τη σοβαρότητα και τη φύση της αναφοράς (παιδαγωγική ή πειθαρχική).
• -Άτυπη Διερεύνηση: Αναζήτηση λύσης μέσω διαμεσολάβησης. Εάν εξευρεθεί λύση αποδεκτή από τα δύο μέρη, η υπόθεση κλείνει χωρίς καμία καταγραφή στον προσωπικό φάκελο του εκπαιδευτικού.
• -Επίσημη Διερεύνηση: Εάν δεν βρεθεί λύση ή η καταγγελία είναι σοβαρή, ο εκπαιδευτικός λαμβάνει αντίγραφο της καταγγελίας και καλείται να απαντήσει γραπτώς εντός εύλογου χρόνου, με δικαίωμα νομικής συμβουλής (π.χ. η ενημέρωση του εκπαιδευτικού για την καταγγελία να γίνεται εντός 3 εργάσιμων ημερών από τη λήψη της, και η απάντησή του εντός 5-10 ημερών). Στο στάδιο της κατάθεσης ή της επίσημης διερεύνησης, ο εκπαιδευτικός να έχει το δικαίωμα να συνοδεύεται από δικηγόρο. Η ολοκλήρωση της διαδικασίας πρέπει να γίνει εντός 60 ημερών και αφαιρείται άμεσα από τον φάκελο οποιοδήποτε έγγραφο αφορά στην περίπτωση.
• -Τήρηση μητρώου καταγγελιών: διατήρηση μητρώου καταγγελιών, στο πλαίσιο της νομοθεσίας προστασίας προσωπικών δεδομένων.

 

3. Ειδικές Περιπτώσεις και Προστασία

Αστυνομικές Καταγγελίες

• -Αναφορά ή καταγγελία στην αστυνομία: στις περιπτώσεις αναφορών, πρέπει να ενημερώνεται άμεσα και το ΥΠΑΝ, αλλά και ο εκπαιδευτικός που καταγγέλλεται.
• -Σεξουαλική Φύση: Ακολουθείται η νομοθεσία με αυστηρή προστασία των προσωπικών δεδομένων του εκπαιδευτικού.
• -Κακοποίηση: Απαιτείται ιατρική διάγνωση/τεκμηρίωση. Το ΥΠΑΝ οφείλει να παρέχει νομική στήριξη στον εκπαιδευτικό και στους εμπλεκόμενους συναδέλφους από το στάδιο της κατάθεσης.
• -Να προνοείται συντονισμός του ΥΠΑΝ με τις ΥΚΕ, ώστε να μην διεξάγονται πολλαπλές, ασυντόνιστες έρευνες που ταλαιπωρούν τον εκπαιδευτικό και το σχολείο.
• -Μη Τεκμηριωμένες: Αν η αστυνομία δεν έχει στοιχεία, η υπόθεση επιστρέφει στο ΥΠΑΝ για άτυπη διερεύνηση.

 

ΜΜΕ και Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ)

• -Το ΥΠΑΝ οφείλει να παρεμβαίνει δημόσια κατά της δυσφήμισης και της διαπόμπευσης εκπαιδευτικών.
• -Παροχή πλήρους νομικής κάλυψης από το κράτος για προσφυγή στη δικαιοσύνη σε περιπτώσεις επώνυμης προσβολής της προσωπικότητας του εκπαιδευτικού.

 

4. Εισηγήσεις και Διεκδικήσεις

Για την αποτελεσματική εφαρμογή του πρωτοκόλλου, προτείνονται τα εξής:

1. Νομική Αρωγή: Θεσμοθέτηση παροχής νομικής στήριξης από το ΥΠΑΝ σε κάθε εκπαιδευτικό που δέχεται αβάσιμη επίθεση.
2. Ένσταση: Δυνατότητα υποβολής ένστασης ή προώθησης της καταγγελίας στο Επαρχιακό Γραφείο Παιδείας σε περίπτωση που κάποιο μέρος δεν αποδέχεται το αποτέλεσμα της έρευνας της αρμόδιας αρχής.
3. Νομικές ευθύνες καταγγελλόντων: ο καταγγέλλων αναγνωρίζει τη σοβαρότητα των καταγγελιών και είναι υπόλογος για τις νομικές συνέπειες. Σε περιπτώσεις αποδεδειγμένα κακόβουλων και ψευδών καταγγελιών, εξετάζεται η λήψη νομικών μέτρων από το ΥΠΑΝ, σύμφωνα με τη νομοθεσία. Αν μια καταγγελία κριθεί προδήλως κακόβουλη, ο εκπαιδευτικός έχει το δικαίωμα να απαλλάσσεται άμεσα από καθήκοντα που τον φέρνει σε επαφή με τον καταγγέλλοντα.
4. Καθαρισμός Φακέλων: Άμεση απόσυρση και καταστροφή κάθε εγγράφου που αφορά ανώνυμες ή αποδεδειγμένα αβάσιμες καταγγελίες από τους Προσωπικούς Φακέλους των εκπαιδευτικών.
5. Εκπαίδευση Γονέων: Ενημερωτικές εκστρατείες για τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις και τις νομικές συνέπειες των πράξεών τους (π.χ. λιβελλογραφία).
6. Αποκατάσταση Φήμης: Σε περίπτωση αβάσιμης καταγγελίας, το ΥΠΑΝ και το σχολείο οφείλουν να προβαίνουν σε ενέργειες ηθικής και επαγγελματικής αποκατάστασης του εκπαιδευτικού.
7. Θεσμοθέτηση: Ένταξη των διαδικασιών αυτών στους Νέους Κανονισμούς Λειτουργίας των Σχολείων, ώστε να έχουν νομική ισχύ και να δεσμεύουν τη Διοίκηση.

 

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για διευκρινίσεις και διατελούμε,

Μετά τιμής,

 

Η Πρόεδρος,                                                      Ο Γ. Γραμματέας,

 

 

Μύρια Βασιλείου                                                 Χάρης Χαραλάμπους

 

Επιστολή