Λευκωσία, 7 Μαΐου 2026

Δρ. Αθηνά Μιχαηλίδου,

Υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας

Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας

 

Θέμα: Αποτελέσματα έρευνας ΠΟΕΔ για τη Σχολική Βία και Παραβατικότητα και αίτημα για δρομολόγηση λύσεων

 

Αναφορικά με το πιο πάνω θέμα, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι το Εκτελεστικό Διοικητικό Συμβούλιο της ΠΟΕΔ, στο πλαίσιο της προσπάθειας για αντιμετώπιση του φαινομένου της σχολικής βίας και παραβατικότητας (ΣΒΠ), προχώρησε στη διοργάνωση δεκαήμερου ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης, με κεντρικό σύνθημα: «ΩΣ ΕΔΩ! Μηδενική ανοχή στη σχολική βία και παραβατικότητα!».

 

Το δεκαήμερο περιλάμβανε ποικιλία δράσεων σε σχολικό, επαρχιακό και παγκύπριο επίπεδο, ενώ για την υλοποίηση των δράσεων, η ΠΟΕΔ συνεργάστηκε με οργανωμένα σύνολα και φορείς, όπως η Αρχή Λιμένων Κύπρου, η Ένωση Αθλητικογράφων Κύπρου και ομάδες παλαίμαχων ποδοσφαιριστών. Παράλληλα, στο πλαίσιο ενημερωτικών εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν σε όλες τις πόλεις, τα μέλη της ΠΟΕΔ είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις με δημοσιογράφους, γονείς και πολίτες. Κοινή διαπίστωση όλων των εμπλεκόμενων φορέων και ευρύτερα της κοινωνίας είναι ότι το φαινόμενο της ΣΒΠ παρουσιάζει ανησυχητική αυξητική τάση. Το γεγονός αυτό καθιστά επιτακτική την ανάγκη για άμεση ολιστική παρέμβαση και λήψη μέτρων, τόσο σε επίπεδο σχολείου και οικογένειας όσο και σε επίπεδο κοινότητας ή/και ευρύτερης κοινωνίας.   

 

Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο των δράσεων της εκστρατείας ευαισθητοποίησης, η ΠΟΕΔ προχώρησε σε διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για το φαινόμενο της ΣΒΠ, κατά την περίοδο 30 Μαρτίου με 8 Απριλίου 2026. Στην έρευνα συμμετείχαν 1017 εκπαιδευτικοί, οι οποίοι συμπλήρωσαν ανώνυμο ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο. Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν δυστυχώς τις ιδιαίτερα ανησυχητικές διαστάσεις που έχει λάβει το φαινόμενο της ΣΒΠ.

 

Συγκεκριμένα:

• -95% των εκπαιδευτικών δηλώνει πως τα περιστατικά ΣΒΠ έχουν αυξηθεί.
• -28% των εκπαιδευτικών δηλώνει πως δεν αισθάνεται ασφαλές στον χώρο εργασίας, ενώ ένα επιπρόσθετο 27%  των εκπαιδευτικών δεν αισθάνεται πάντα ασφαλές στον χώρο εργασίας.
• -22% των εκπαιδευτικών θεωρεί πως το σχολείο δεν είναι ασφαλής χώρος για τους/τις μαθητές/ριες, ενώ ένα επιπρόσθετο 31% των εκπαιδευτικών θεωρεί πως το σχολείο δεν είναι πάντα ασφαλής χώρος για τα παιδιά.

 

Αναφορικά με τη συχνότητα εμφάνισης των διαφόρων μορφών βίας μεταξύ μαθητών/ριών, δηλώνεται συχνή έως πολύ συχνή εμφάνιση ως ακολούθως:

• -λεκτική βία (63% των εκπαιδευτικών).
• -σωματική βία (59% των εκπαιδευτικών).
• -βανδαλισμοί (31% των εκπαιδευτικών).
• -διαδικτυακή βία (13% των εκπαιδευτικών).

 

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν ευρήματα που σχετίζονται με συχνή έως πολύ συχνή άσκηση βίας κατά εκπαιδευτικών:

• -29% δηλώνει απρεπή συμπεριφορά προς εκπαιδευτικό.
• -12% δηλώνει απειλές σωματικής βίας προς εκπαιδευτικό.
• -9% δηλώνει άσκηση σωματικής βίας προς εκπαιδευτικό.

 

Μάλιστα, σε ανοικτή - μη καθοδηγούμενη ερώτηση, 44 εκπαιδευτικοί περιγράφουν περιστατικά βίας γονέων κατά εκπαιδευτικών (περίπου το 9% όσων εκπαιδευτικών επιλέγουν να απαντήσουν στην ανοικτή ερώτηση και το 4,5% του συνολικού δείγματος). Οι περιγραφές περιλαμβάνουν λεκτική επίθεση προς εκπαιδευτικούς (φωνές, απειλές, προσβλητικά σχόλια), εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς, εισβολή στην τάξη, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφεται και σωματική βία.

 

Αναφορικά με την επίδραση της ΣΒΠ στην ποιότητα της διδασκαλίας και στον διδακτικό/εξωδιδακτικό χρόνο:

• -65% δηλώνει πως έχει βιώσει συμπεριφορές που διαταράσσουν τη διδασκαλία (π.χ. άρνηση συμμόρφωσης σε κανόνες) επηρεάζοντας σημαντικά την ποιότητά της.
• -26% δηλώνει πως αφιερώνει 6-10 λεπτά και 28% πως αφιερώνει περισσότερα από 10 λεπτά διδακτικού χρόνου κάθε 40λεπτό, για τη διαχείριση περιστατικών ΣΒΠ.
• -Ένας στους τέσσερις εκπαιδευτικούς (26,6%) αφιερώνει σχεδόν μία περίοδο (ή/και περισσότερο) εξωδιδακτικού χρόνου την ημέρα, αποκλειστικά για τη διαχείριση περιστατικών ΣΒΠ. 

 

Αναφορικά με τη στήριξη που λαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί για την αντιμετώπιση του φαινομένου της ΣΒΠ:

• -62% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από τη διεύθυνση του σχολείου.
• -58% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από τους/τις συναδέλφους.
• -μόνο 17% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από  τα Επαρχιακά Γραφεία Παιδείας και τους ΕΔΕ.
• -μόνο 19% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από την ΥΕΨ.
• -μόνο 17% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από την ΟΑΠ.
• -μόνο 14% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από τους γονείς.
• -μόνο 8% δηλώνει ικανοποιημένο από τη στήριξη που λαμβάνει από το Γραφείο Ευημερίας.

 

Ως κυριότεροι παράγοντες που ενισχύουν τη ΣΒΠ αναδεικνύονται οι ακόλουθοι:

• -Ελλιπής υποστήριξη από την οικογένεια (83%).
• -Αλόγιστη χρήση της τεχνολογίας στο σπίτι (78%).
• -Απουσία δυνατότητας λήψης ουσιαστικών μέτρων κατά της παραβατικότητας (76%).
• -Οικογενειακά - οικονομικά προβλήματα (75%).
• -Υποβάθμιση του κύρους των εκπαιδευτικών και έλλειψη σεβασμού (73%).
• -Επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης/διαδικτύου (69%).
• -Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού (π.χ. ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί) (54%).

 

Σε σχέση με την επαγγελματική ικανοποίηση και εξουθένωση των εκπαιδευτικών:

• -58% αισθάνεται (συχνά έως πολύ συχνά) ικανοποίηση στην εργασία.
• -64% αισθάνεται (συχνά έως πολύ συχνά) πως επιδρά θετικά στις ζωές των μαθητών/ριών. 

ΟΜΩΣ,

• -91% δηλώνει ότι το επάγγελμα γίνεται δυσκολότερο όσο περνούν τα χρόνια.
• -65% αισθάνεται (συχνά έως πολύ συχνά) εξαντλημένο από την εργασία.
• -60% αισθάνεται (συχνά έως πολύ συχνά) πως δεν θα αντέξει μέχρι την αφυπηρέτηση.
• -28% σκέφτεται (συχνά έως πολύ συχνά) να αποχωρήσει από το επάγγελμα εξαιτίας του φαινομένου της ΣΒΠ.

 

Παράλληλα, όσον αφορά τα ποιοτικά δεδομένα της έρευνας και τις εισηγήσεις των συναδέλφων για διαχείριση του ζητήματος, οι κυριότερες εισηγήσεις αφορούν στη:

• -Συνεχή επικαιροποίηση των κανονισμών λειτουργίας των σχολείων, ώστε οι εκπαιδευτικοί να έχουν στη διάθεσή τους περισσότερα εργαλεία για αντιμετώπιση της βίας και παραβατικότητας.
• -Αύξηση του αριθμού των εκπαιδευτικών ψυχολόγων στα σχολεία και βελτίωση της στήριξης που παρέχουν.
• -Μείωση του μέγιστου αριθμού  μαθητών κατά τμήμα, κυρίως σε τμήματα που παρατηρούνται έντονες παραβατικές συμπεριφορές.

 

Τα πιο πάνω ενδεικτικά αποτελέσματα επί της ουσίας επιβεβαιώνουν τα όσα καθημερινά έρχονται κοντά μας από τα μέλη μας. Η ΣΒΠ είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που καλούνται να διαχειριστούν καθημερινά οι εκπαιδευτικοί των Δημόσιων Σχολείων και ένας από τους πρώτους παράγοντες που λειτουργούν αρνητικά τόσο στην εύρυθμη λειτουργία των Δημόσιων Σχολείων, όσο και στην υπονόμευση της ποιότητας της διδασκαλίας.

 

Ως ΠΟΕΔ θεωρούμε ότι το ΥΠΑΝ, ως το αρμόδιο Υπουργείο, θα έπρεπε ήδη να προχωρήσει σε κοινωνικό διάλογο με τις Εκπαιδευτικές Οργανώσεις, έτσι ώστε να παρθούν στοχευμένες πολιτικές αποφάσεις, οι οποίες θα στηρίξουν περαιτέρω το Δημόσιο Σχολείο να διαχειριστεί τα περιστατικά αυτά. Υπενθυμίζουμε ότι η ΠΟΕΔ έχει ήδη αποστείλει τις θέσεις της, μετά και από δική σας προτροπή, σε επιστολή της στις 3 Φεβρουαρίου 2026, αλλά δυστυχώς μέχρι και σήμερα δεν έχουμε κληθεί σε όποια συζήτηση για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα. Η Οργάνωση έχει επίσης υποβάλει στις 22 Απριλίου 2026, όπως μας είχε ζητηθεί από εσάς, ολοκληρωμένη πρόταση για τη θεσμοθέτηση ενός δίκαιου και αντικειμενικού Πρωτοκόλλου Διαχείρισης Καταγγελιών κατά Εκπαιδευτικών.

 

Θέση της Οργάνωσης είναι ο καθορισμός συναντήσεων σε τακτική βάση,  για συζήτηση των θεμάτων που άπτονται της σχολικής βίας και παραβατικότητας, αξιολόγησή τους και έγκαιρη λήψη αποφάσεων. Αρχής γενομένης από τη συνάντηση που έχει οριστεί για τις 7 Μαΐου, δηλώνουμε έτοιμοι να εργαστούμε εντατικά και εποικοδομητικά, προσβλέποντας σε μια στενή συνεργασία για την οριστική αντιμετώπιση των φαινομένων βίας στα σχολεία μας.

 

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για διευκρινίσεις και διατελούμε,

 

Μετά τιμής,

Η Πρόεδρος,                                                      Ο Γ. Γραμματέας,

 

 

Μύρια Βασιλείου                                                 Χάρης Χαραλάμπους